3…2…1… niech stanie się jasność!


W listopadzie 1946 roku rząd irlandzki podjął się projektu w skali dotąd w kraju niespotykanej. Rozpoczęto, rozłożony na lata, proces przyłączania gospodarstw wiejskich do sieci elektrycznej. Na możliwość włączenia żarówki czekało 400 tys. domostw.

image3

Jako pierwszy elektrycznością mógł cieszyć się Dublin już pod koniec XIX wieku. W następnych latach pojawiała się ona w innych większych miastach, jednak mniejsze miejscowości i tereny wiejskie pozostawały poza jej zasięgiem.

Po uzyskaniu niepodległości rozpoczęto budowę elektroenergetycznej sieci przesyłowej. Celem było podłączenie do prądu wszystkich gospodarstw domowych.  W 1925 roku rozpoczęto prace nad projektem Shanon Scheme, który dostarczył elektryczność do 240 tys. domów głównie w miastach i większych miejscowościach. Na więcej nie pozwalały środki finansowe. Bez prądu w dalszym ciągu pozostawało około 400 tys. wiejskich domostw.

image1

Pod koniec lat 30tych i na początku 40tych rozpoczęły się prace nad planem przyłączenia reszty domostw do sieci elektrycznej i w 1946 roku ogłoszono Rural Electrification Scheme. Prace w całości miały być finansowane ze środków publicznych, przedstawiciele rządu mieli świadomość, że ogrom prac oraz koszty przekraczały możliwość spółek prywatnych. Wykonawcą była firma państwowa Electricity Supply Board powołana do życia w 1927 roku.

dromiskin_connection

Pierwsze słupy wysokiego napięcia postawiono w Kilsallaghan (hrabstwo Dublin) 5 listopada 1946 roku, a w styczniu następnego roku w Oldtown włączono pierwsze żarówki. 17 lat później elektryczność dotarła do Ballycroy (Mayo).

Kraj podzielono na 792 sektory, które w przybliżeniu zamykały się w obszarach poszczególnych parafii. Wszędzie ESB szukała lokalnych wpływowych osób i namawiała je do agitacji na rzecz przyłączenia do sieci. Plan nie przewidywał bowiem przyłączania miejscowości za miejscowością, lecz w pierwszej kolejności te, w których było najwięcej chętnych. I tak, jeżeli ktoś miał pecha to mimo, że wyrażał zgodę, sprzeciw jego sąsiadów powodował, że ESB odstępowała od podłączania tłumacząc się względami ekonomicznymi i szukała miejscowości gdzie była większa liczba chętnych. W szczytowym okresie prac na terenie Irlandii pracowało 40 zespołów, każdy po 50 – 100 osób, do 1961 roku podłączono 280 tys. gospodarstw wiejskich.

demonstratior-male-explaining-to-two-housewives-e1455100349498

Nie wszyscy chcieli zmian, część z strachu, część z powodów ekonomicznych. Koszty dostarczenia energii elektrycznej przewyższały możliwości finansowe wielu rodzin, mimo możliwości rozłożenia ich na raty. W Ballivor (Meath)chęć posiadania elektryczności wyraziło 290 osób. Wkrótce 19 z nich zrezygnowało jako powód podając brak środków finansowych.

image5

W wyżej wymienionym Ballycroy mieszkał rolnik z 11 osobową rodziną. Zaproponowano mu dogodne warunki i tylko niezbędne opłaty rozłożone na raty w wysokości 5 funtów irlandzkich co dwa miesiące. Fakt, że odmówił tłumacząc się zbyt wysoką sumą jak na jego dochody świadczy też o poziomie życia na wiejskich terenach Irlandii w tamtych czasach.

W każdej miejscowości przed doprowadzeniem elektryczności organizowano spotkania, na których demonstrowano korzyści płynące z jej posiadania. Rolnikom prezentowano urządzenia elektryczne ułatwiające pracę, kobietom prezentowano urządzenia gospodarstwa domowego. Każdy dom otrzymywał od ESB 100 W żarówkę, jednak olbrzymia dysproporcja w porównaniu z poprzednim oświetleniem spowodowała, że zaczęto dostarczać żarówki 40 i 60 W.

image4

Dostarczenie elektryczności spowodowało zmiany w życiu mieszkańców wsi. Wcześniej to długość dnia dyktowała sposób życia i system pracy. W domach używano świec i lamp naftowych, do ogrzewania stosowano głównie torf, wodę trzeba było przynosić z pobliskich studni, a posiłki często przyrządzano korzystając z palenisk. Po tym jak do domu zawitała energia elektryczna zaraz za nią pojawiły się pralki, elektryczne czajniki, lodówki itp.

Lepsze oświetlenie przyniosło też zgoła nieoczkiwane efekty. Kobiety zauważyły, że w lepszym świetle widać, że w mieszkaniach jest brudno i trzeba zacząć sprzątanie od nowa.

Ogromne przedsięwzięcie zakończono w 1965 roku, jednak prace kontynuowano, choć już nie na taką skalę. W 1975 roku do prądu podłączonych było 99 % domostw. Łącznie postawiono milion słupów wysokiego napięcia, 75 tys. transformatorów i rozciągnięto 78 tys. kilometrów przewodów wysokiego napięcia. Koszt to około 36 mln funtów( 1,5 mld euro).

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Moja Zielona Irlandia

Z przeszłości Irlandii różne historie

U stóp Benbulbena

pocztówki z Irlandii

Dookoła Irlandii z Pendragonem

Z przeszłości Irlandii różne historie

Ignormatyk

Blogito ergo sum

~ Saol ar Ceilteach ~

May the hills of Ireland carress you...and her rivers and lakes bless you...

W krainie deszczowców..

blog o życiu w Dublinie i Irlandii

%d blogerów lubi to: